LÀM SAO ĐÂY

Ta về gặp lại lối xưa
Đường hun hút gió đò đưa ngừng chèo
Bến dài bãi rộng vắng teo
Sông xanh cát mịn trong veo lạnh lùng
Vườn ai gãy một cành hồng
Đường xưa lối ngỏ mà không thể vào
Đất thì thấp, trời thì cao
Tơ giăng đứt đoạn làm sao bây giờ?
                 25-4-2013
                 Song Thu

THƯƠNG RÉT NÀNG BÂN

Năm xưa trong rét nàng Bân
Ta ngồi đan áo thêu khăn tặng người
Thế rồi len bợt, chỉ phai
Ngày dài trống trải, đêm dài bơ vơ
Song thưa để mặc gió lùa
Xuân qua, xuân lại hững hờ với xuân
Xế chiều chiếc bóng đơn thân
Chạnh lòng thương rét nàng Bân năm nào
                   24-4-2013
                    Song Thu

BÁNH TRÔI

Nếu tháng giêng, Tết Nguyên đán có bánh chưng là chúa tể thì tháng ba, Tết Hàn thực, bánh trôi lại lên ngôi. Trong cái rét nàng Bân, giữa giao mùa nồm lạnh đan xen nhau mà được thưởng thức đĩa bánh trôi thì thật tuyệt vời.

Kể cũng lạ, ẩm thực cứ phải đi theo mùa thì mới ngon. Trái vụ lạ đấy nhưng  không khoái lắm. Mùa nóng phải dùng thứ nóng và mùa lạnh thì dứt khoát phải là đồ lạnh rồi. Này nhé, mùa hè oi bức thì có dứa, có xoài, có mít, có nhãn. Mùa đông lạnh cóng thì lại phải là rau sống xà lách, thịt đông... mới hợp khẩu vị. Bánh trôi cũng vậy. Tháng ba, rét nàng Bân, gió mùa đông bắc cuối vụ, mưa bão cũng sắp về, đất trời se se lạnh ăn bánh trôi mát ruột, tỉnh người mới đúng là người sành điệu.

Bánh trôi là loại bánh truyền thống của người Việt Nam ta. Còn nhớ, ngày nhỏ ngồi chầu chực vừa tròn mắt xem bố mẹ nặn bánh, tôi vừa dỏng tai nghe về sự tích bánh trôi. Bố tôi giảng giải: “Mùng 3 tháng 3 âm lịch là Tết Hàn thực. Nguyên do Tết này bắt nguồn từ điển tích bên Trung Quốc. Đây là ngày giỗ của ông Giới Tử Thôi - một hiền thần của vua Tấn Văn Công". Còn mẹ tôi lại dẫn khác. Mẹ bảo Tết này gắn với sự tích “bọc trăm trứng” của bà Âu Cơ. Hằng năm vào hội Hát Môn (mùng 5 tháng ba giỗ bà Trưng Trắc, Trưng Nhị) và hội Đền Hùng (mùng 10 tháng ba giỗ Tổ Hùng Vương), người dân thường làm một mâm bánh trôi 100 chiếc. Cúng bái xong thì 50 chiếc đặt lên bè sen thả trôi sông, 50 chiếc mang lên núi.

Nghe chuyện bố mẹ kể, tôi như lạc vào miền cổ tích và đơn giản gọi cái Tết này là Tết bánh trôi. Trẻ con mà. Gọi thế cho dễ nhớ. Và thực sự nó là như vậy rồi còn gì. Thì đấy, Tết bánh trôi đã đang về rồi kia. Tôi cũng vừa trở lại tuổi thơ cùng câu chuyện cổ của bố mẹ về bánh trôi đó thôi.

Làm bánh trôi cũng khá đơn giản, không cần cầu kỳ lắm. Trước hết là khâu chuẩn bị bột làm bánh. Bột bánh trôi làm từ gạo nếp. Phải chọn loại gạo nếp ngon, ngâm cho mềm rồi vớt ra rá để cho róc nước. Sau đó có hai cách để chế thành bột. Cách thứ nhất là giã. Cách thứ hai là cho gạo vào cối đá xay. Thích nhất là công đoạn nặn bánh. Cầm cả tảng bột bẻ ra từng cục to rồi cho lên mâm lăn đi lăn lại thành đoạn tròn tròn dài dài. Từ đó bẻ thành từng miếng nhỏ như đầu ngón chân cái, đặt lên lòng bàn tay, dùng hai bàn tay úp vào nhau xoa đi xoa lại cho tròn. Cảm giác mềm mềm mát lịm thích lắm. Khi chiếc bánh tròn xinh hình thành, ta lại bẻ nó ra để cho nhân vào giữa. Nhân bánh là đường mật mía kết tinh có màu vàng óng. Mẹ tôi đi chợ mua những phên đường bánh trôi gói lá chuối khô để sẵn trên chạn từ mấy hôm trước. Dùng dao sắc cắt nhỏ chia phên đường to thành những viên bằng hạt lạc để làm nhân. Vừa ngồi xem bố mẹ nặn bánh, thi thoảng tôi vừa nhúp trộm những nhân bánh này cho vào miệng ngậm. Chao ơi, ngọt và thơm đến thế.

Trên bếp, nồi nước khá to sôi ùng ục. Nặn được viên bánh nào, mẹ tôi lại thả vào nồi nước sôi đó. Củi lửa liu riu. Nước sủi lăn tăn. Những viên bánh lặn ngụp trong nồi nước nóng. Đến khi chúng nổi lên nhiều thì mẹ tôi dùng chiếc muôi có lỗ để vớt chúng ra và lại thả vào chậu nước lạnh cạnh đó. Sau đó, những viên bánh mới lại được cho vào nồi nước sôi. Mẹ tôi quay ra, vớt những viên bánh trôi trong chậu nước lạnh cho lên đĩa. Cứ thế, hết đợt này đến đợt khác, đĩa này, đĩa khác mâm bánh trôi cũng chật đầy. Bố tôi còn nạo dừa, rang vừng, rải những sợi dừa, rắc những hạt vừng lên trên từng đĩa bánh. Màu trắng của bánh, của sợi dừa, màu vàng của hạt vừng, màu hồng của nhân bánh hiện ra chỉ nhìn thôi cũng đã tứa nước miếng rồi. Bánh trôi ướp hương hoa bưởi thì tuyệt, thơm, mát, ngon, bùi, bổ... Tất cả các nơ-ron thần kinh đều được cảm nhận thưởng thức.

Ngày nay, bánh kẹo đủ các loại, tràn lan quanh năm, suốt tháng. Ấy vậy mà những thứ bánh cổ truyền của dân tộc vẫn không thể nào thay thế được. Và bánh trôi đây, sớm mai đầu tháng ba này, thưởng thức một đĩa hay chỉ vài viên bánh thôi cũng đủ thấy khoan khoái lắm rồi. Nhấm nháp viên bánh, tận hưởng khí trời, lộc đất, hương mùa, ngẫm bài thơ “Bánh trôi nước” của nữ sĩ Hồ Xuân Hương, nghĩ về nhân tình thế thái hỏi có thú nào hơn? “Thân em vừa trắng lại vừa tròn/ Bảy nổi ba chìm với nước non/ Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn/ Mà em vẫn giữ tấm lòng son”.

Vâng, tấm lòng son của bánh trôi thì có bao giờ phai nhạt được. Ơi bánh trôi quê tôi!
                                                    Xuân Thu 
                                         ( Bài sưu tầm, nguồn nguoichilinh.com) 

NÍU XUÂN

Chưa tới tiết cốc vũ

Sao người vội tiễn xuân?

Đất trời cứ xoay vần

Hết xuân là tới hạ

Rồi thu sang đông về

Nhưng lòng ta vẫn muốn

Níu xuân qua mùa hè

              13 – 4 – 2013

               Song Thu

VÔ ĐỀ

Sao em nổi sóng thế này
Để tôi chao đảo cả ngày lẫn đêm?

Nhân ngày Thanh Minh chị và các cháu (Phủ Cừ, Hưng Yên) ra thăm nhà

 

Chị dâu, em chồng

 

Toàn cảnh

 

Cháu trưởng tộc và cô

                                                             Các cháu và cô

4/4/2013
(24/2/Quý Tỵ)
Vũ Thị Song Thu

GẶP LẠI LỚP CHỦ NHIỆM CUỐI CÙNG

Hôm nay, dự buổi gặp mặt kỉ niệm 31 năm ra trường của lớp chủ nhiệm cuối cùng, tôi có mang theo máy ảnh định chụp vài kiểu làm kỉ niệm. Vậy mà khi đưa ảnh lên blog cá nhân xong, bao nhiêu kỉ niệm với các trò chợt ùa về khiến tôi lập tức muốn ghi lại những cảm xúc không mạch lạc, rất xáo trộn nhưng lại vô cùng nồng nàn thân thiết này.

Có lẽ là số phận chăng, mà trong cuộc đời dạy học phổ thông ngắn ngủi của tôi, hai lần làm chủ nhiệm thì cả hai lần đều không được theo lớp đến hết khóa. Lần một, khi học sinh hết lớp 9 ( tương đương với lớp 11) hiện nay thì tôi phải bàn giao cho người khác để quay lại tiếp nhận một lớp chọn văn của nhà trường. Những tưởng lần này cô trò chúng tôi sẽ kề vai sát cánh, chung lưng đấu cật đến cùng. Nào ngờ, trò mới học gần  hết lớp chín thì cô đã gặp phải một vụ “ Oa- tơ – ghết về tình yêu” nên bị điều chuyển sang trường Ninh Thanh I mãi tận huyện Ninh Giang xa xôi. Cả đời tôi, tôi sẽ không thể quên buổi chia tay đẫm nước mắt ấy. Cô và trò chẳng ai nói một lời nào. Chỉ khóc thôi !

 Sau buổi chia tay đó, tôi có ghi vào nhật kí cá nhân :

Xa rồi ! Ơi lớp 9D

Lệ rơi thấm đá tơ chia rũ tằm.

Lại nhớ, cách đây khoảng sáu, bảy năm gì đó, khi lần đầu tiên lớp tổ chức gặp mặt sau 25 năm ra trường, chúng mời tôi tới dự. Lúc đó, em Trần Thị Dung làm trưởng ban liên lạc của lớp.Sau khi tuyên bố lý do, em nói rằng: “ Cuộc đời học sinh của chúng em có rất nhiều các thầy các cô nhưng chúng em đã cùng nhau thống nhất chọn mời cô là chỗ dựa tinh thần cho tổ chức lớp thời  cấp 3 . Mong cô luôn theo dõi, động viên, nhắc nhở chúng em trong cuộc sống từ nay về sau và mong cô năm nào cũng tham dự cuộc gặp mặt của lớp để chúng em thêm vui vẻ và tự tin hơn”. Rồi em mời tôi phát biểu ý kiến.

Nghe vậy, tôi thật sự bối rối. Các em tin yêu, kì vọng vào tôi nhiều đến như vậy ư? Tôi có giúp gì được các em đâu. Thậm chí cuộc sống của riêng tôi, tôi cũng chưa lo trọn vẹn kia mà. Tôi đứng lên phát biểu mà thực tình là tâm sự với các em và nói với chính lòng mình. Tôi xin lỗi các em vì tôi đã không thể theo các em đến hết ba năm học cấp 3, tôi luôn nghĩ rằng nếu lớp mình có ai đó chưa thành đạt là lỗi của tôi. Tôi chỉ mong các em dù ở cương vị nào cũng là một con người tử tế. Tôi muốn làm một thành viên của lớp và muốn các em thật sự coi tôi là bạn để cùng sẻ chia mọi vui buồn trong cuộc sống ngay từ giờ phút này.

Thế rồi cuộc gặp mặt lần ấy đã đúng là một buổi tâm tình thật sự. Các em cứ thế nói lên cảm xúc của mình về lớp cũ. Em thì bảo rằng sau khi cô chuyển trường chúng em cứ có cảm giác như mình bị bỏ rơi. Em lại bảo sau đó em chán học lắm. Em khác thì nói hình như có thầy cô còn ghét lớp mình ấy nhỉ? Một em khác thêm vào, ghét là phải vì hồi đó lớp mình cứ như gà lạc mẹ ấy, tan tác rã rời có ai chịu học đâu…Thấy thế, tôi càng ân hận và hình như sắp bật khóc.

Các em nháy nhau rồi chuyển đề tài sang tâm sự chuyện gia đình hiện nay của mình và bàn luận luôn cả về chuyện tình yêu của cô nữa mới chết chứ. Tôi cứ nghĩ là chúng sẽ phê phán tôi, nào ngờ chúng lại bầy tỏ niềm cảm phục về mối tình oan nghiệt và đầy ngang trái của tôi mới lạ chứ. Có em còn nói xanh rờn rằng: Chẳng phải bây giờ mới đủ lớn để hiểu đâu, ngay ngày đó, dù rất nhiều người phê phán cô nhưng chúng em vẫn rất trân trọng và ngưỡng mộ tình yêu của thầy cô.Có em còn cho rằng tình yêu của thầy cô đẹp và lãng mạn như trong tiểu thuyết ấy. Thậm chí có em còn bảo nhất định sẽ viết về chuyện tình đó. Tôi xúc động quá, chỉ biết cám ơn các em về những cảm thông và sẻ chia đó.
 Thời gian thấm thoắt thoi đưa, những cô cậu học trò bé nhỏ ngày nào nay đã có nhều người trở thành ông ngoại, bà nội, đầu đã hai thứ tóc cả rồi. Có những em đã ra đi mãi mãi vì căn bệnh hiểm nghèo hoặc vì tai nạn nào đó. Có em cuộc sống khá suôn sẻ, có em lại lận đận gian nan cả trong đời tư lẫn trong công việc. Nhưng rất mừng vì các em đều cố gắng vượt lên chính mình để sống tốt hơn.

Từ độ ấy, mỗi năm các em đều tổ chức gặp mặt nhau vào chủ nhật cuối cùng của tháng ba. Năm nào cũng rất vui vẻ nhộn nhịp. Có những em ở tận bên Đức rồi ở miền Nam hoặc Thái Nguyên mà đều tham gia đầy đủ.

Chung vui cùng các em, tôi mới biết rằng các trò của mình ngày đó cũng ghê gớm ra phết chứ chẳng phải bé bỏng ngu ngơ như thời đang dạy mình nghĩ về chúng đâu. Thì đấy, hôm nay chúng chẳng kể vanh vách rằng bấy giờ chúng đã trồng cây si về nhau như thế nào là gì. Hóa ra lớp mình cũng nhiều tên thích nhau ra trò đấy chứ. Nhưng đúng là tình yêu thủa học trò thật ngây thơ, trong sáng. Như cậu P đấy quá yêu A nhưng cũng chỉ dám vào nhổ lạc giúp để được nhìn cho đỡ nhớ trong kì nghỉ hè. Còn H yêu H vì bạn ở thị trấn làm gì có việc để đến làm giúp nên tối nào cũng đến chơi dù chẳng biết nói chi. Hay C yêu N thì lại vì thấy bạn đẹp quá nên chỉ dám nhìn trộm thôi không dám ngỏ lời vì sợ bị từ chối. Lại còn C thích T lắm mà khi đèo nhau đi thăm nhà bạn, gặp cơn mưa bất chợt, áo T mỏng dính bết vào cũng khiến C vừa thích vừa ngượng ngùng, bối rối đến run cả người lên không thể tả được để rồi đến tận bây giờ nhiều lúc cái hình ảnh và cảm xúc ngày ấy vẫn trở về nguyên vẹn v…v…Bây giờ thì các chàng bạo dạn lắm. Thú tội hết. Còn các nàng cũng chẳng vừa. Khi C thổ lộ điều thầm kín ngày xưa của mình thì N cũng nổ luôn:

- Ngày xưa mi thích ta thế bây giờ còn thích không?

- Bây giờ không những thích mà còn rất thèm nữa cơ

Mấy cô cậu khác nhao nhao xen vào :

-          Đấy C nói vậy, ý N thế nào?

-          N chỉ đỏ mặt lên và cười chứ biết nói sao.

Một nữ quái của lớp đề nghị:

-          Thôi mỗi năm mới gặp nhau một ngày ai thủa trước thích nhau giờ cứ việc khuấy cho đục lầm lên rồi về nhà lại trong veo ngay ấy mà.

-          Tất cả đều cười vui có vẻ tán thưởng. Tuy nhiên sau đó bọn chúng lại bảo nhau rằng:

-          Nói cho vui vậy thôi, mình phải giữ tình cảm trong sạch thì hội lớp mới bền và vui được chứ. Đúng không? Ai nhất trí thì cạn ly

-          Tất cả đều nâng ly lên và đồng thanh hô: Một, hai, ba zô; Một, hai, ba uống!

Tiệc rượu kết thúc,tôi tạm biệt các em, ra về và hẹn năm sau gặp lại. Các trò cứ mời tôi ở thêm chút nữa để đi uống cà phê và hát ka-ra-ô-kê. Tôi vẫn nhất quyết ra về vì muốn trả lại một bầu không khí hoàn toàn bè bạn cho riêng chúng.
                                         Sao Đỏ: 31-3-2013
                                         Song Thu

Một số hình ảnh lớp trong buổi gặp mặt ( sau 31 năm ra trường)